امروز : دوشنبه, 27 دی 1395

15 ژانویه 1784، اعلان ترکیب شیمیایی آب

IMAGE

دانشمندي بريتانيايي، هنري كاونديش تركيب شيميايي اب را در سال 1784 به انجمن سلطنتي بريتانيا اعلان كرد.

...

ادامه مطلب...

گرافن

IMAGE

اگر چه کربن می تواند با پیوند برقرار کردن با چهار اتم  یک شبکه ی سه بعدی در الماس را ایجاد کند ، اما وقتی کربن با سه اتم کربن پیوند برقرار میکند یک ورقه ی دوبعدی ایجاد می شود .  این ورقه ها را گرافن می نامند .

...

ادامه مطلب...

ویتامین آ

IMAGE

ویتامین آ

رتینول یا ویتامین A یکی از ویتامینهای محلول در چربی می‌باشد. ویتامین A از ترکیباتی به نام رتینوئیدها ساخته می‌شود که فرمهای فعال ویتامین A هستند و در طبیعت به چند صورت موجود می‌باشند. در طبیعت...

ادامه مطلب...

نایلون 6

IMAGE

نایلون 6 یکی از اعضای خانواده ی پلیمرهای ترموپلاستیک نایلونی است که به نام پلی آمید شناخته می شوند. نایلون 6 نخستین بار توسط پول اسکلاک تولید شد. نایلون 6 یکی از پرکاربرد ترین پلیمرها است. الیاف نایلون 6 بسیار محکم...

ادامه مطلب...

سوربیتول

IMAGE

سوربیتول یک الکل پلی هیدریک می باشد و در طبیعت به طور گسترده ای توزیع شده است غنی ترین منبع سوربیتول دانه های سماق کوهی (Rowan or maintain Ash berry) می باشد . اما فراورده طبیعی و دست نخورده آن از نظر تجارتی ارزشی ندارد .این ماده...

ادامه مطلب...

اسید کربنیک

IMAGE

اسید کربنیک در نتیجه واکنش دی‌اکسید کربن و آب تولید می‌شود.

  ادامه مطلب...

تترامتيل سيلان (TMS)

IMAGE

تترامتيل سيلان (TMS) يا 4(CH3)Si در مطالعات پروتوني رزونانس مغناطيسي هسته NMR به عنوان استاندارد دروني استفاده مي‌شود.

ادامه مطلب...

پرفلوئورو اکتانوئیک اسید

IMAGE

پرفلوئورو اکتانوئیک اسید PFOA یا پنتادکافلوئورو اکتانوئیک اسید یک مایع بی رنگ با دمای جوش در حد 189 – 192 درجه سانتی گراد می باشد. این ماده به طور گسترده به عنوان یک سورفاکتانت در پلیمریزاسیون امولسیون...

ادامه مطلب...

هیدروژن سولفید

IMAGE

هیدروژن سولفید (H2S) گازی بی رنگ و متراکم می باشد. در غلظت کم بوی تخم مرغ آب پز داشته و در غلظت بالا به شدت سمی بوده و حتی دارای قابلیت انفجار است. این گاز در طبیعت...

ادامه مطلب...

فورانیول عامل بوی توت فرنگی

IMAGE

فورانیول ترکیبی طبیعی با اتمهای اکسیژن در گروه عاملی کتون، هیدروکسیل و اتر می باشد. این ترکیب در ابتدا به عنوان ماده بوی توت فرنگی شناخته شد اما در سایر مواد غذایی...

ادامه مطلب...

مجله علمی ـ خبری کمیکا فروردین ماه 1395

IMAGE

در این شماره می خوانید:

>> گرمایش زمین: یخچالهای طبیعی نیوزلند بیست درصد کوتاه تر شده اند

>> روش تازه محققان برای درمان سکته مغزی

>> خزانه جهانی برای نگهداری بذرهای کشاورزی در قطب شمال

>> استفاده از امواج فراصوتی برای بهبود کیفیت نان

ادامه مطلب...

باران اسیدی

اصطلاح باران اسیدی به هرگونه بارش باران، برف، تگرگ یا حتی مه که در آن مواد مضری مانند اکسیدهای نیتروژن و گوگرد وجود دارند، اطلاق می‌شود.این دو ماده در اتمسفر با اکسیژن و بخار آب واکنش شیمیایی انجام داده، به صورت نیتریک اسید و سولفوریک اسید در می‌آیند.

عامل اصلی این آلاینده‌ها صنایع، حمل و نقل و کارخانه‌های مختلفند که سبب افزایش شدید میزان اسیدیته بارش و آسیب‌ رساندن به انسان‌ها، گیاهان و ساختمان‌ها می‌شوند.اکثر شهرهای بزرگ صنعتی مورد تهدید غبارهای اسیدی قرار دارند. شهر لندن در زمستان سال ۱۹۵۲ مورد تهاجم شدید غبارهای اسیدی قرار گرفت و این امر موجب مرگ زودرس ۴۰۰۰ نفر از افراد بیمار گردید. این سانحه باعث شد که مسئولین شهر اقدامات پیشگیرانه‌ای را در جهت کنترل آلودگی هوا به عمل آورند. در نتیجه، امروزه لندن در زمره شهرهایی به شمار می‌رود که هوای نسبتاً تمیزی دارند.

نتایج تحقیقات نشان داده است که وجود ذرات کوچک در هوا به تنهایی عامل مرگ 350.000 نفر در سال 2000 در 25 کشور اتحادیه اروپا بوده است.مواد آلوده‌کننده هر قدر در فضا بیشتر بمانند ترکیبات زیادتری حاصل می‌شود که اسیدها یکی از آن‌هاست. اسیدها به کمک بادهای شدید می‌توانند برای روزهای متوالی در هوا باقی بمانند و صدها کیلومتر مسافت را طی کنند و به این ترتیب از کشوری به کشور دیگر انتقال یابند.

اگر غبار اسیدی با ذرات آب موجود در اتمسفر هوا مخلوط شود، به صورت باران اسیدی فرو می‌ریزد و به محیط زیست آسیب می‌رساند. باران اسیدی مستقیماً روی درختان و روییدنی‌ها اثر می‌کند، در خاک فرو می‌رود و تعادل شیمیایی آن را به هم می‌ریزد. این باران پس از فرود به داخل رودخانه‌ها و دریاچه‌ها راه می‌یابد و حیوانات و گیاهان آبزی را به هلاکت می‌رساند.

شرکت ها،کارخانه‌هاو ماشین‌ها، کامیون‌ها، و وسایلی که دارای دودکش هستند، از سوخت فسیلی نظیر زغال و مواد نفتی استفاده می‌کنند. سوخت این دو نوع ماده موادی نظیر اکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن را وارد هوا می‌سازد. در فضا این اکسیدها تغییر می‌کنند. به گرد و غبار و باران اسیدی تبدیل می‌شوند. سپس به صورت بارش‌های خشک یا تر به سطح زمین بر می‌گردند.

گازها و بخارهایی که از دستگاه های دارای سوخت فسیلی وارد هوا می‌شوند، در هوا خیلی به بالا نمی‌روند و در صورت عدم ترکیب با آب، به صورت گرد و غبار اسیدی در می‌آیند. گرد و غبار اسیدی ضمن فرود آمدن بر زمین به نمای ساختمان‌ها و بناهای سنگی می‌چسبد و موجب فرسایش آن ها و کاهش عمر مفید آن ها می‌گردد. گرد و غبار اسیدی حتی به چرم، کاغذ و لباس نیز آسیب می‌رساند. این غبارها حیات درختان و حتی گیاهان را مورد تهدید قرار داده و رشد گیاهان و غلات را کاهش می‌دهند و تا کنون سبب آسیب به میلیاردها تن غلات شده‌اند.

اکثر شهرهای بزرگ صنعتی مورد تهدید غبارهای اسیدی قرار دارند. شهر لندن در زمستان سال ۱۹۵۲ مورد تهاجم شدید غبارهای اسیدی قرار گرفت و این امر موجب مرگ زودرس ۴۰۰۰ نفر از افراد بیمار گردید. این سانحه باعث شد که مسئولین شهر اقدامات پیشگیرانه‌ای را در جهت کنترل آلودگی هوا به عمل آورند. در نتیجه، امروزه شهر لندن در زمره شهرهایی به شمار می‌رود که هوای نسبتاً تمیزی دارند.

مواد آلوده کننده هر قدر در فضا بیشتر بمانند ترکیبات زیادتری حاصل می‌شود که اسیدها یکی از ترکیبات آن ها می‌باشند. اسیدها به کمک بادهای شدید می‌توانند برای روزهای متوالی در هوا باقی بمانند و صدها کیلومتر مسافت را طی کنند و به این ترتیب از کشوری به کشور دیگر انتقال یابند.

اگر غبار اسیدی با ذرات آب موجود در اتمسفر هوا مخلوط شود، به صورت باران اسیدی فرو می‌ریزد و به محیط زیست ما به راه‌های گوناگون آسیب می‌رساند. باران اسیدی مستقیماً به درختان و روییدنی‌ها اثر می‌کند. در خاک فرو می‌رود و تعادل شیمیایی آن را به هم می‌ریزد. این باران پس از فرود آمدن بر زمین به داخل رودخانه‌ها و دریاچه‌ها راه می‌یابد و حیوانات و گیاهان آبزی را به هلاکت می‌رساند. البته اگر مقدار اسید این باران کم باشد؛ نه تنها زیان آور نیست بلکه از جهاتی هم مفید است. زیرا به حل کانی های موجود در خاک کمک می‌کند و گیاهان به راحتی می‌توانند از آن تغذیه کنند.

 

جنگل‌ها و دریاچه‌ها، قربانیان باران اسیدی
باران اسیدی بر رشد درختان اثر کرده، جنگل‌ها را شدیداً در معرض نابودی قرار می‌دهد.باران اسیدی از چند راه به درختان آسیب می‌رساند.

-یکی آن که اختلالاتی در روزنه برگ‌های درختان ایجاد می‌کند که سبب ازدیاد تعریق و کمبود آب درخت می‌شود.

-خاک را اسیدی می‌کند و به ریشه‌های درختان آسیب می‌رساند بنابر این جذب آب و مواد تغذیه‌ای درخت کاهش می‌یابد. همچنین مواد معدنی مورد نیاز خاک را می‌شوید، این مواد به آب‌های زیرزمینی رانده می‌شوند و بالاخره ساختارهای سطحی پوست و برگ‌ها را تخریب می‌کند. موجب می‌شود آن‌ها مورد حمله حشرات و بیماری‌های گیاهی قرار گیرند و از رشد و نمو باز بمانند.

سیلابی که از بارش باران اسیدی جاری می‌شود، بر روی زمین مسیر خود را می‌شوید و سرانجام به دریاچه‌ها می‌ریزد. باران‌های اسیدی با اسیدی کردن آب دریاچه‌ها و رودخانه‌ها موجب مرگ ماهی‌ها و دیگر آبزیان می‌شوند.دریاچه‌های مرده (بدون ماهی) در بیشتر مکان‌ها به همان صورت قبلی وجود دارند ولی هیچ گونه ماهی در آب اسیدی شده آن‌ها نمی‌تواند زندگی کند.

ماهی قزل‌آلا و ماهی خاردار در PH کمتر از 5 و صدف‌ها در PH کمتر از 6/5 می‌میرند. در ضمن این فرسایش خاک، فلزات سمی که از آن آزاد شده‌اند مانند آلومینیوم به همراه آب وارد دستگاه تنفسی ماهی‌ها شده و موجب مرگ آن‌ها می‌گردد. در مناطقی که دارای فضای آلوده به مواد اسیدی هستند، در فصل بهار، دریاچه‌ها آلوده‌ترین آب‌ها را دارند زیرا با ذوب شدن برف‌های زمستان، اسید همراه آن‌ها روانه دریاچه‌ها می‌گردد.

 

سایش شیمیایی
باران‌های اسیدی آسیب‌های ویران‌کننده و غیرقابل جبرانی بر بناهای تاریخی و گنجینه‌های فرهنگی وارد می‌سازند و میراث فرهنگی ملت‌ها تحلیل را می‌برند.باران اسیدی رویه‌های سنگی ساختمان‌ها، پل‌ها، سدها و... توسط باران اسیدی، ساییده و نابود می‌شوند.
ساختمان‌های مشهوری مانند پارتنون در آتن، مجسمه آزادی در نیویورک، کلیسای سن پول در لندن، تاج محل در هندوستان، بنای ترایان در رم و کلیسای قدیمی کلن در شهر کلن آلمان به وسیله باران اسیدی مورد حمله قرار گرفته‌اند و رویه آن‌ها در اثر سایش شیمیایی، تغییر شکل یافته است.


رویه این ساختمان‌ها معمولاً از سنگ‌های آهک‌دار است. غبار و باران اسیدی وقتی بر چنین ساختمان‌هایی فرو می‌نشیند با کانی‌های سنگ‌ها فعل و انفعالات شیمیایی انجام داده و آن‌ها را به ماده پودر مانندی تبدیل می‌کند. به دلیل همین واکنش‌هاست که از ضخامت مجسمه مرمری آبراهام لینکلن در واشنگتن طی ۸۰ سال، بیش از ۸ میلی‌متر کاسته شده است. به جز رویه این ساختمان‌ها و بناها که در معرض سایش قرار می‌گیرند، شیشه‌های رنگی آن‌ها نیز از آسیب در امان نیستند.


اثر بر صنعت حمل و نقل
هر دو صنعت راه‌آهن و هواپیما سالانه به دلیل ریزش باران اسیدی مقدار زیادی هزینه می‌کنند. خطوط راه‌آهن و حتی ماشین‌ها به علت قرار گرفتن در فضای آزاد، بیشترین آسیب را از غبار و باران اسیدی، متحمل می‌شوند. رویه آن‌ها در اثر باران اسیدی، ساییدگی شیمیایی پیدا می‌کند و پل‌های فلزی به دلیل فرسایش کارآیی خود را از دست می‌دهند.


اثر باران اسیدی بر انسان
انسان‌ نیز در اثر باران اسیدی به طور جدی آسیب می‌بیند تا حدی که ممکن اسن منجر به مرگ او شود. در اثر باران اسیدی بسیاری از مردم به خصوص افرادی که آسم دارند، مشکل تنفسی پیدا می‌کنند. تاثیر گازهای SO2 و Nox ها بر روی انسان، سرفه‌های خشک، سر درد، گلو درد و عصبانیت است. مصرف گیاهانی که از طریق خاک یا به طور مستقیم باران اسیدی را جذب کرده‌اند و جاندارانی که این گیاهان را خورده‌اند، روی مغز و کلیه اثر گذاشته و می‌تواند موجب بیماری آلزایمر در انسان شود.


راه‌های کنترل
یکی از روش‌های ساده جلوگیری از آلودگی اسیدی، تصفیه کردن ذغال قبل از سوختن آن است. برای این منظور، ذغال را قبل از مصرف خرد کرده و در آب می‌شویند، یا ضمن عملیات خاصی، گوگرد آن را می‌گیرند. در مورد نفت نیز عمل تصفیه کردن صورت می‌گیرد و با روش‌های معینی آن را از گوگرد تصفیه می‌کنند.

استفاده از روش‌های اصولی در مصرف مواد سوختی نیز نقش مهمی در جلوگیری از آلودگی‌های اسیدی دارد. استفاده از فیلترها برای این منظور طریقه بسیار مناسبی است. بهره‌گیری از این روش در ماشین‌ها، کامیون‌ها و وسایل نقلیه موتوری، آلودگی‌های اسیدی محیط زیست را به مقدار قابل توجهی کاهش می‌دهد. همچنین کنترل ایمنی موتور و وسایل نقلیه جهت جلوگیری از آنها، در کاهش آلودگی‌های اسیدی، نقش بسزایی دارد.

از همه مهم‌تر، دقت در برنامه‌ریزی برای تأمین انرژی است. چرا که هرجا انرژی مصرف می‌شود، در کنار آن نیز آلودگی اسیدی- در مواردی بسیار اندک و در مواردی بسیار چشمگیر و خطرناک- ایجاد می‌شود. در حقیقت از آنجا که باد و باران اسید با گردش چرخ کارخانه‌ها و ماشین‌ها ارتباط مستقیم دارد، جایگزینی ماده دیگری که بتواند جانشین سوخت‌های فسیلی گردد، در بلند مدت، اندیشه معقولی برای جلوگیری از آلودگی های زیست محیطی است. در این راستا می‌توان از منابع انرژی‌های نو همچون انرژی خورشیدی و انرژی بادی نام برد که مصرف آنها، عوارضی از قبیل آلودگی هوا را به همراه ندارد.

یکی از موارد جالب در مورد آلودگی اسیدی آن است که ممکن است کشوری دارای منابع عظیم تولید کننده غبار اسیدی نباشد اما به شدت تحت حمله باران‌های اسیدی قرار گیرد. برای مثال، کشور کانادا که هر ساله غبارهای اسیدی فراوانی از آمریکای شمالی به سمت آن حرکت می‌کنند.

موضوع آلودگی اسیدی، بیشتر گریبانگیر کشورهای صنعتی و پیشرفته ‌است و مردم این کشورها به طرز ناگواری از آلودگی‌های اسیدی رنج می‌برند. جنگل‌ها و منابع گیاهی این کشورها در حال نابودی است و از این رو از طرف مردم مقاومت بسیار شدیدی در مقابل این پدیده بسیار خطرناک زیستی ایجاد شده‌ است. حتی در برخی از کشورهای غربی، گروه‌ها و احزاب سیاسی تشکیل شده‌اند که هدف آنها مقابله با گسترش آلودگی‌های اسیدی و جلب توجه مسئولان کشورهای مربوطه برای مبارزه در این جهت است. البته لازم به ذکر است که آلودگی در کشورهای در حال توسعه به پای آلودگی در کشورهای صنعتی نمی‌رسد و کشورهای دارای صنعت کمتر، آلودگی کم‌تری دارند.

کشورهای در حال توسعه بر خلاف کشورهای ثروتمند، نمی‌توانند از عهده هزینه‌های سنگین جلوگیری از آلودگی اسیدی برآیند. از این رو لازم است همراه با توسعه صنعت خود، به کنترل آلودگی هوا نیز توجه داشته باشند تا بعداً مجبور نشوند برای مبارزه با آلودگی وحشتناک اسیدی، هزینه‌های سرسام‌آوری را متحمل شوند.
در رابطه با کشوری همانند ایران، عوامل پایه آلوده‌کننده را نمی‌توان تنها وجود کارخانه‌ها و مسایلی از این قبیل در نظر گرفت. در حقیقت کشوری مانند ایران که مساحت آن چندین برابر مساحت آلمان است، علت آلودگی‌ها به دلیل حجم زیاد کارخانه‌ها نیست بلکه به دلیل تمرکز غیر اصولی آن‌ها در مناطق مرکزی و گسترش غیر ضروری برخی از آن‌هاست.


دانشنامه تخصصی شیمی - کمیکا

منابع: همشهری آنلاین، ویکی پدیا فارسی


 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

  • شیمی عمومی
  • طیف سنجی
  • جداسازی و کروماتوگرافی
  • الکتروشیمی
  • شیمی آلی
  • محیط زیست
  • تقویم شیمی
  • مولکول شیمی
  • طیف سنج جرمی
  • شیمی فیزیک
  • شیمی مواد غذایی
  • نانوشیمی
  • شیمی و کامپیوتر
  • شیمی تجزیه
  • مجله علمی ـ خبری کمیکا
  • دانلودها
  • سم شناسی

جدیدترین مطالب

آمار سایت

258357
امروز
دیروز
هفته جاری
هفته گذشته
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
497
1116
1613
249580
15445
27664
258357

آی‌پی شما: 54.147.247.194
امروز: دوشنبه، 27 دی 1395 - ساعت: 18:10:28