امروز : دوشنبه, 09 اسفند 1395

24 ژانویه 1872، تولد موریس ویلیام تراورز شیمی‌دان انگلیسی

IMAGE

تراورز با شیمی‌دان اسکاتلندی ویلیام رمزی در اکتشاف گازهای نجیب کریپتون (Kr)، زنون (Ne) و نئون (Ne) همکاری...

ادامه مطلب...

گرافن

IMAGE

اگر چه کربن می تواند با پیوند برقرار کردن با چهار اتم  یک شبکه ی سه بعدی در الماس را ایجاد کند ، اما وقتی کربن با سه اتم کربن پیوند برقرار میکند یک ورقه ی دوبعدی ایجاد می شود .  این ورقه ها را گرافن می نامند .

...

ادامه مطلب...

ویتامین آ

IMAGE

ویتامین آ

رتینول یا ویتامین A یکی از ویتامینهای محلول در چربی می‌باشد. ویتامین A از ترکیباتی به نام رتینوئیدها ساخته می‌شود که فرمهای فعال ویتامین A هستند و در طبیعت به چند صورت موجود می‌باشند. در طبیعت...

ادامه مطلب...

نایلون 6

IMAGE

نایلون 6 یکی از اعضای خانواده ی پلیمرهای ترموپلاستیک نایلونی است که به نام پلی آمید شناخته می شوند. نایلون 6 نخستین بار توسط پول اسکلاک تولید شد. نایلون 6 یکی از پرکاربرد ترین پلیمرها است. الیاف نایلون 6 بسیار محکم...

ادامه مطلب...

سوربیتول

IMAGE

سوربیتول یک الکل پلی هیدریک می باشد و در طبیعت به طور گسترده ای توزیع شده است غنی ترین منبع سوربیتول دانه های سماق کوهی (Rowan or maintain Ash berry) می باشد . اما فراورده طبیعی و دست نخورده آن از نظر تجارتی ارزشی ندارد .این ماده...

ادامه مطلب...

اسید کربنیک

IMAGE

اسید کربنیک در نتیجه واکنش دی‌اکسید کربن و آب تولید می‌شود.

  ادامه مطلب...

تترامتيل سيلان (TMS)

IMAGE

تترامتيل سيلان (TMS) يا 4(CH3)Si در مطالعات پروتوني رزونانس مغناطيسي هسته NMR به عنوان استاندارد دروني استفاده مي‌شود.

ادامه مطلب...

پرفلوئورو اکتانوئیک اسید

IMAGE

پرفلوئورو اکتانوئیک اسید PFOA یا پنتادکافلوئورو اکتانوئیک اسید یک مایع بی رنگ با دمای جوش در حد 189 – 192 درجه سانتی گراد می باشد. این ماده به طور گسترده به عنوان یک سورفاکتانت در پلیمریزاسیون امولسیون...

ادامه مطلب...

هیدروژن سولفید

IMAGE

هیدروژن سولفید (H2S) گازی بی رنگ و متراکم می باشد. در غلظت کم بوی تخم مرغ آب پز داشته و در غلظت بالا به شدت سمی بوده و حتی دارای قابلیت انفجار است. این گاز در طبیعت...

ادامه مطلب...

فورانیول عامل بوی توت فرنگی

IMAGE

فورانیول ترکیبی طبیعی با اتمهای اکسیژن در گروه عاملی کتون، هیدروکسیل و اتر می باشد. این ترکیب در ابتدا به عنوان ماده بوی توت فرنگی شناخته شد اما در سایر مواد غذایی...

ادامه مطلب...

مجله علمی ـ خبری کمیکا فروردین ماه 1395

IMAGE

در این شماره می خوانید:

>> گرمایش زمین: یخچالهای طبیعی نیوزلند بیست درصد کوتاه تر شده اند

>> روش تازه محققان برای درمان سکته مغزی

>> خزانه جهانی برای نگهداری بذرهای کشاورزی در قطب شمال

>> استفاده از امواج فراصوتی برای بهبود کیفیت نان

ادامه مطلب...

عوامل مؤثر در تشکیل مایسل

 تشکیل مایسل در نتیجه سه نیروی اساسی است:

ـ نیروهای دافعه بین گروه های دم حلال گریز مولکول های فعال کننده سطحی و حلال

ـ نیروهای دافعه الکترواستاتیک بین گروه های سر حلال دوست مولکول های ماده فعال کننده سطحی که ناشی از اتصال مولکول های آب به سر قطبی و افزایش حجم آن قسمت (هیدراتاسیون) است.

ـ نیروهای جاذبه واندروالسی بین گروه های دم ماده فعال کننده سطحی.

با افزایش غلظت مولکول های فعال کننده سطحی، تعداد مایسل ها افزایش می یابد، اما تعداد مونومرهای آزاد ثابت و تقریباً برابر مقدار آن ها در نقطه CMC (کمترین غلظت سورفاکتانت برای تشکیل مایسل یا غلظت بحرانی تشکیل مایسل) است. غلظت بحرانی مایسل تحت تأثیر پارامترهای مختلفی از قبیل ساختمان شیمیایی ماده فعال کننده سطحی (نسبت به دو بخش آب گریز و آب دوست)، دما، فشار، pH و قدرت یونی (حضور الکترولیت ها) قرار می گیرد.

تشکیل ساختار منظمی همچون مایسل به کاهش آنتروپی سیستم بستگی دارد که همانند انرژی آزاد در شکل گیری مایسل مصرف می شود. در دمای پایین هر مولکول سورفکتانت توسط یک شبکه از مولکول های آب، از طریق پیوند هیدروژنی با گونه های قطبی این شبکه احاطه می شود. بنابراین انحلال یک ماده قطبی یا یونی، انرژی لازم برای شکستن پیوندهای هیدروژنی را توسط گونه های حل شده جبران می کند.

هر چند زنجیره های آلیفاتیک سورفکتانت ها برای آب پوشی مناسب نیستند، ولی نیروهای جاذبه واندروالس به عنوان جاذبه مقابل با کاهش دادن سطح تماس بین مولکول های سورفکتانت و آب عمل می کند. علاوه بر این گروه سر آب دوست سورفکتانت تمایل به حل شدن در آب دارد. همه این فاکتورها منجر به پدیده خود به خودی انباشتگی مولکول های سورفکتانت می شود.

زمانی که سورفکتانت در محلول آبی بالاتر از CMC قرار می گیرد، گروه آب دوست در جهت مولکول های آب قرار گرفته که این عمل سبب افزایش انرژی آزاد می شود. این افزایش انرژی لازم برای تشکیل مایسل را جبران می کند و در این زمان شبکه توسط بی نظمی نیروهای واندروالسی ضعیف بین مولکول های سورفکتانت، تخریب و جداسازی فازها از یکدیگر مشاهده می شود.

مایسل ها قادر به حل کردن گونه های شیمیایی مختلف هستند و سایزها و قطبش های مختلفی را ارائه می دهند. حالت و مکان های حلالیت با طبیعت گونه های حل شده و سورفکتانت می کند. مکان های مختلف حل پذیری به صورت زیر شناخته می شود:

ـ بر روی سطح مایسل

ـ بین گروه های سر آب دوست

ـ فضای بین گروه های پلی اکسی اتیلن (برای سورفکتانت های غیر یونی)

ـ برهم کنش بین گروه های سر و هسته

ـ هسته آب گریز

از خواص مهم مایسل ها این است که باعث انحلال مولکول های آلی می شوند. اثر مهم دیگر سیستم های مایسلی توانایی آن ها در بهبود تغییر سرعت واکنش و تا حدی تغییر ماهیت محصولات
می باشد. مایسل ها می توانند سرعت واکنش را تا چند مرتبه بزرگی زیاد یا کم نموده و باعث جابه جایی تعادلات اسید، باز و اکسایش، کاهش شوند.

این تغییرات به علت وجود برهم کنش های الکتروستاتیکی و آب گریز واکنش دهنده ها با تجمع مایسلی می باشد. انتخاب مناسب یک فعال کننده سطحی یونی می تواند ساختاری با یک قسمت درونی و یک قسمت بیرونی و یک فصل مشترک باردار ایجاد نماید. پتانسیل الکتریکی در سطح مایسل یا نزدیک به آن ممکن است به اندازه چند صد میلی ولت متفاوت از توده محلول باشد. این موضوع باعث می شود که یون ها و نیز گونه های بدون بار با تجمعات مایسلی برهم کنش داشته و به همین دلیل مایسل ها می توانند تأثیر زیادی بر تعادل و سرعت واکنش ها داشته باشند.

غلظت بحرانی مایسل شدن معمولاً از طریق تجربی و با رسم منحنی تغییرات خواص فیزیکی و شیمیایی محلول فعال کننده مثل هدایت الکتریکی، کشش سطحی، حلالیت، ضریب شکست، چگالی، خواص اسپکتروسکوپی و فلوریمتری و یا طیف سنجی UV-Vis برحسب غلظت فعال کننده سطحی تعیین
می شود. حلالیت مواد فعال کننده سطحی به دلیل تشکیل تجمعات دینامیکی آن ها به دما بستگی دارد. حلالیت مولکول ها در دمای پایین کم بوده ولی با افزایش دما در محدوده دمای معین به تدریج زیاد
می شود و یک رشد سریع از خود نشان می دهد. این افزایش ناگهانی حلالیت مولکول های فعال کننده سطحی با دما به واسطه تشکیل مایسل ها است و دمایی را که حلالیت فعال کننده ی سطحی به نقطه CMC می رسد دمای کرافت می نامند.

فعال کننده های سطحی در دمای پایین تر از دمای کرافت حل نمی شوند و هر چه حلالیت فعال کننده های سطحی بیشتر باشد دمای کرافت کمتر است. در بالای نقطه کرافت انحلال پذیری سریع افزایش می یابد که به علت تشکیل مایسل ها، انتقال مدام مایسل ها از محلول به درون فازهای بلور مایع ممکن می گردد.  CMT (دمای مایسل شدن بحرانی) که در دمای بالاتر از آن علاوه بر دهیدراسیون، جداسازی فازها نیز اتفاق می افتد.

 


دانشنامه تخصصی شیمی ـ کمیکا

دکتر عبدالرضا خواجه زاده


 

 

 

 

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

  • شیمی عمومی
  • طیف سنجی
  • جداسازی و کروماتوگرافی
  • الکتروشیمی
  • شیمی آلی
  • محیط زیست
  • تقویم شیمی
  • مولکول شیمی
  • طیف سنج جرمی
  • شیمی فیزیک
  • شیمی مواد غذایی
  • نانوشیمی
  • شیمی و کامپیوتر
  • شیمی تجزیه
  • مجله علمی ـ خبری کمیکا
  • دانلودها
  • سم شناسی

جدیدترین مطالب

آمار سایت

297851
امروز
دیروز
هفته جاری
هفته گذشته
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
1111
1531
2642
288810
24589
30350
297851

آی‌پی شما: 54.204.130.94
امروز: دوشنبه، 09 اسفند 1395 - ساعت: 21:12:19